السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
443
تفسير الميزان ( فارسي )
تحويل گرفتن قرائت قارى است ، به منظور غلط گيرى و تصحيح قرائت وى ، و قارى به معناى خود خواننده است « 1 » . البته بايد توجه داشت كه در مورد بحث كه مىفرمايد ما به زودى تو را اقراء مىكنيم ، به معناى اقراى معمول در بين خود افراد معلولى نيست ، كه استاد گوش بدهد و غلطهاى شاگرد را تصحيح كند ، و يا جايى كه خوب نخوانده خوب خواندن را به او بياموزد ، چون چنين چيزى از رسول خدا ( ص ) سابقه نداشته ، و معهود نيست كه چيزى از قرآن را خوانده باشد ، و چون به علت فراموشى خوب نخوانده و يا به غلط خوانده ، خداى تعالى فرموده باشد تو بخوان و من گوش مىدهم ، تا درست خواندن را به تو ياد دهم ، بلكه منظور از اقراء در خصوص مورد ، اين است كه ما چنين قدرتى به تو مىدهيم كه درست بخوانى و خوب بخوانى ، و آن طور كه نازل شده و بدون كم و كاست و غلط و تحريف بخوانى ، و خلاصه آنچه را كه نازل شده فراموش نكنى . و جمله * ( « سَنُقْرِئُكَ فَلا تَنْسى » ) * وعده اى است از خداى تعالى به پيامبرش ، به اينكه علم به قرآن و حفظ قرآن را در اختيارش بگذارد ، به طورى كه قرآن را آن طور كه نازل شده همواره حافظ باشد ، و هرگز دچار نسيان نگردد ، و همانطور كه نازل شده قرائتش كند ، و ملاك در تبليغ رسالت و وحى به همانطور كه وحى شده همين است . و جمله * ( « إِلَّا ما شاءَ اللَّه » ) * استثنايى است كه تنها به منظور بقاى قدرت الهى بر اطلاقش آورده شده ، مىخواهد بفهماند چنين نيست كه خداى تعالى بعد از دادن چنين عطيه اى ديگر قادر نباشد تو را گرفتار فراموشى كند ، نه ، بعد از اعطاء هم باز به قدرت مطلقه خود باقى است ، و اين استثنايى نظير استثنايى است كه در آيه شريفه : « وَأَمَّا الَّذِينَ سُعِدُوا فَفِي الْجَنَّةِ خالِدِينَ فِيها ما دامَتِ السَّماواتُ وَالأَرْضُ إِلَّا ما شاءَ رَبُّكَ عَطاءً غَيْرَ مَجْذُوذٍ » « 2 » مىباشد ، كه توضيحش در همان سوره گذشت . پس در اين استثنا نمىخواهد بعضى از مصاديق نسيان را از عموم « لا تنسى » خارج كند و بفرمايد به زودى علم قرآن را به تو مىدهيم به طورى كه هيچ چيز از قرآن را فراموش نكنى ، مگر آنچه را كه او خواسته است فراموش كنى ، براى اينكه اگر معنا چنين باشد اختصاص به رسول خدا ( ص ) ندارد ، همه مردم اينطورند ، و از هر چيزى و
--> ( 1 ) مجمع البيان ، ج 10 ، ص 474 . ( 2 ) و اما كسانى كه سعادت داده شدهاند در بهشتند ، در حالى كه جاودان در آنند ، ما دام كه آسمان و زمين بر جا است ، مگر آنچه كه پروردگارت بخواهد ، عطايى غير مقطوع . سوره هود ، آيه 108 .